ŹRÓDŁA WITAMIN, ICH ROLA W ORGANIZMIE

ORAZ SKUTKI NIEDOBORU. 


 

Witaminy rozpuszczalne w wodzie (B1- tiamina, B2 - ryboflawina, B3 (PP) - niacyna, B4 – cholina, B5 - kwas pantotenowy, B6 – pirydoksyna, B8 – inozytol, B9 - kwas foliowy, B12 - kobalamina, H - biotyna i witamina C – kwas askorbinowy). 

Witaminy rozpuszczalne w wodzie dostarczane z pożywieniem wchłaniają się w jelicie cienkim, a następnie transportowane są z krwią po całym organizmie. Niewielkie ilości witamin rozpuszczalnych w wodzie są syntetyzowane w jelicie grubym przez bakterie stanowiące naturalną florę bakteryjną jelit.

Nadmiar witamin rozpuszczalnych w wodzie jest wydalany z moczem, dlatego też przedawkowanie tych witamin jest trudne.

WITAMINA B1 (tiamina) -  wołowina, jagnięcina, drób, mięso królicze, łosoś, śledź, jajka, drożdże piwne, kasza gryczana, otręby pszenicy, płatki owsiane, orzechy włoskie i laskowe, kalafior, pomidory, ziemniaki, agrest, porzeczki, jabłka

 

ZNACZENIE

- udział w przemianie cukrowców,

- prawidłowy stan włókien nerwowych

- przemiana węglowodanowa.

 

SKUTKI NIEDOBORU

We krwi i tkankach gromadzi się kwas pirogronowy, który działa trująco na system nerwowy, psy cierpią na:

- słabość mięśni,

- nerwobóle, niedowłady, paraliż, trudności w poruszaniu,

- brak apetytu,

- biegunkę,

- złe samopoczucie


Uwagi: Jednym z powodów braku witaminy B1 w organizmie jest karmienie psów wyłącznie białym chlebem i rybami. 


 

WITAMINA B2 (ryboflawina) – wątroba, jajka, twaróg, drożdże, kasza gryczana, otręby i zarodki zbóż, orzechy, szpinak, kalafior, pomidory, zielony groszek, jabłka

ZNACZENIE SKUTKI NIEDOBORU

- zabezpiecza w komórkach

organizmu psa procesy utleniające,

- sprzyja odnawianiu komórek.

- obrzęk kończyn, głowy i okolicy uszu,

- wypadanie i odbarwienia sierści,

- pękanie warg,

- wyparzenia wokół pyska, nosa i uszu.

- łuszczenie się skóry,

- trudności w przyswajaniu żelaza


 

WITAMINA B3 (PP niacyna) –  cielęcina, wątroba, nerki, mięso, drób, serce wołowe, ryby - tuńczyk, łosoś, otręby, ziarna słonecznika, ryż, drożdże piwne i piekarskie, orzechy, czarna porzeczka, jeżyny

ZNACZENIE

- reguluje procesy fermentacyjne. 

SKUTKI NIEDOBORU

- chorobliwe zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym - trudności w poruszaniu, konwulsje

- zmiany w narządach wewnątrzwydzielniczych i skórze

- odbarwienia i wypadanie sierści,

- zapalenie skóry,

- obrzęki języka

- podwyższony cholesterol



 

WITAMINA B4 (cholina) -  mięso, wątroba zwłaszcza cielęca, móżdżek, serce, żółtko, nabiał, drożdże, kalafior, zielony groszek. 

ZNACZENIE

- reguluje pracę wątroby, przemianę tłuszczów i aminokwasów zawierających siarkę.

SKUTKI NIEDOBORU

- otłuszczenie wątroby,

- wylewy krwi do nerek,

- marskość wątroby


Uwagi: Brak witaminy B4 występuje u psów karmionych pokarmem bezmięsnym.


 

WITAMINA B5 (kwas pantotenowy) -  cielęcina, nerki, wątroba wołowa i cielęca, kurczak, mięso wołowe, jaja, otręby pszenne, płatki owsiane, orzechy włoskie, drożdże piwne, mleko pszczele, banany, ziemniaki, szpinak, marchew.

ZNACZENIE

- bezpośredni udział w przemianie białek, tłuszczów, węglowodanów i w utlenianiu kwasów organicznych,

- obniża znacznie poziom cholesterolu,

- wspomaga proces pigmentacji włosów

- zapobiega ich siwieniu.

- bierze udział w syntezie hormonów sterydowych i innych związków chemicznych,

- w wytwarzaniu przeciwciał,

- w regeneracji komórek skóry i błon śluzowych.

SKUTKI NIEDOBORU

- ciężkie dolegliwości żołądka i jelit,

- owrzodzenie śluzówek jamy ustnej - czarny język,

- owrzodzenia skóry,

- zaburzenia w wytwarzaniu barwnika włosów,

- kał z domieszką krwi,

- problemy neurologiczne,

- zmęczenie, osłabienie,

- wymioty,

- zmniejszenie odporności immunologicznej 


Uwagi: Tego typu awitaminoza występuje najczęściej u psów, które zjadają pokarm zawierający spory procent kaszy kukurydzianej.


 

WITAMINA B6 (pirydoksyna) -  mięso, zwłaszcza końskie, wątroba, wołowina, cielęcina, śledzie, żółtko jajka, kasza pszenna, kasza gryczana, kiełki pszenicy, otręby zbóż, drożdże piwne, banany, ziemniaki, marchew, szpinak, orzechy włoskie, słonecznik

ZNACZENIE

Witamina B6 nieodzowna jest do regulacji w organizmie przemiany węglowodanowej i tłuszczowej. 

SKUTKI NIEDOBORU

- jamy ustnej

- choroby skórne,

- zaburzenia pracy żołądka, owrzodzenia,

- zaburzenia wydalania moczu



WITAMINA B8 (inozytol) – mięso, jajka, drożdże

ZNACZENIE

- zapobiega wypadaniu sierści

- poprawia pracę wątroby (odciąża ją pod względem gospodarki tłuszczami),

- dobrze wpływa na koncentrację i pamięć,

- sprzyja produkcji serotoniny (hormonu dobrego humoru i przywiązania).  

SKUTKI NIEDOBORU

- depresje, nerwice, ataki paniki,

- choroby oczu,

- zaparcia,

- wzrost poziomu cholesterolu.

- problemy z laktacją karmiących zwierząt,

- niebezpieczny spadek perystaltyki jelit.



 

WITAMINA B9 (kwas foliowy) -  wątroba wieprzowa, cielęca, żółtko jaja, szpinak, pomidory, ziemniaki, buraki, brokuły, kalafior, sałata, szparagi, brukselka, pomidory, truskawki, banany, jabłka, drożdże, dorsz, halibut, drożdże piwne.

ZNACZENIE

- pełni rolę koenzymu, biorącego udział w wielu przemianach biochemicznych, reguluje podziały komórkowe, jest niezbędnym czynnikiem warunkującym prawidłowy wzrost i funkcjonowanie wszystkich komórek organizmu.

- zmniejsza ryzyko wystąpienia nowotworów,

- ma działa przeciw anemicznie.

- usprawnia funkcjonowanie układu pokarmowego, uczestniczy w tworzeniu soku żołądkowego, zapewnia sprawne działanie wątroby, żołądka i jelit.

SKUTKI NIEDOBORU

- nieżyt przewodu pokarmowego,

- długotrwałe luźne stolce, 


Uwagi: Zapotrzebowanie na kwas foliowy występuje u psów z zespołem złego wchłaniania, z zaburzeniami trawienia, w rekonwalescencji, przy uporczywych biegunkach.


 

WITAMINA B12 (kobalamina) -  wątroba, nerki, mięso wołowe, baranie, cielęce, ryby, małże, śledzie, żółtko, jogurt

ZNACZENIE

- reguluje produkcję erytrocytów (czerwonych ciałek krwi).

- bierze udział w przemianie węglowodanowej, białkowej, tłuszczowej,

- umożliwia syntezę kwasów nukleinowych w komórkach, przede wszystkim szpiku kostnego,

- wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego,

- uczestniczy w tworzeniu otoczki mielinowej chroniącej komórki nerwowe i neuroprzekaźników nerwowych,

- wpływa na układ kostny i pobudza apetyt. 

SKUTKI NIEDOBORU

Niedobory tej witaminy u psów raczej nie występują. Jest ona syntetyzowana w odpowiednich ilościach w przewodzie pokarmowym (jelito cienkie i grube). Stany hipowitaminozy B12 mogą jednak wystąpić u psów leczonych antybiotykami lub sulfamidami.

Objawem jej niedostatku jest :

- anemia,

- zmęczenie, osłabienie,

- problemy żołądkowe,

- utrudnienie chodzenia,

- niepłodność


Uwagi: Dodatek witaminy B12 w karmie jest potrzebny w celu poprawienia przyswajania pokarmu i uzyskania lepszych przyrostów wagowych szczeniąt. 


 

WITAMINA H (biotyna) - wątroba wołowa, jaja kurze, drożdże, otręby, banany, pomidory, marchew, kalafior, szpinak.

ZNACZENIE

Koenzym uczestniczący w licznych procesach biochemicznych, m.in.:

- metabolizmie tłuszczów i węglowodanów,

- syntezie białek i kwasów tłuszczowych.

- odpowiada za prawidłową czynność układu nerwowego, szpiku, gruczołów potowych, jąder, erytrocytów,

- pobudza proces przemiany glukozy powstającej w wątrobie, w której witamina ta jest magazynowana.

- stabilizuje poziom glukozy we krwi.

- zapewnia prawidłowy stan skóry i sierści

- prawidłowy rozwój fizyczny i umysłowy.

- łagodzi objawy niedoboru cynku i kwasu pantotenowego. 

SKUTKI NIEDOBORU

Niedobór biotyny wywołuje:

- egzemy,

- świąd,

- suchość i łuszczenie się skóry,

- bóle mięśniowe

- niedokrwistość,

- podwyższony poziom cholesterolu

- spadek wagi psa.



 

WITAMINA C (kwas askorbinowy) -  papryka czerwona i zielona, pomidory, brokuły, kalafior, jarmuż, ziemniaki, truskawki, kiwi, pomarańcze, porzeczki czarne, czerwone i białe, agrest, żurawiny, czarne jagody, owoc dzikiej róży, jabłka, poziomki, maliny.

ZNACZENIE

- aktywuje działanie enzymów,

- niezbędna do syntezy kolagenu, hormonów, neurotransmiterów;

- bierze udział w procesach: wchłaniania i transportu żelaza, metabolizmu kwasu foliowego i tyrozyny, detoksykacji i odporności organizmu. Jest naturalnym antyoksydantem, hamuje wczesne stadia powstawania nowotworów, chroni przed szkorbutem. 

SKUTKI NIEDOBORU

- krwawe wylewy pod skórę, do stawów, do narządów wewnętrznych,

- krwawienie z dziąseł,

- anemia na tle braku żelaza.

- owrzodzenia

- rany goją się długo i często dochodzi do wtórnych zakażeń,

- nabłonki ulegają znacznemu rogowaceniu i złuszczaniu.

- podwyższony cholesterol,

- podatność na zawały i ataki serca,

- podatność na raka,

- obniżona odporność odporność organizmu na przeziębienia,

- reumatyzm,

- przedwczesne starzenie się organizmu